Boardroom taboes: Lachen en sex

Waarom is ‘zakelijk’ eigenlijk een synoniem geworden voor ‘saai, dul, ongeïnspireerd, slaapverwekkend’? Wat is er fout gegaan op het moment dat we ‘professioneel’ zijn geworden? Ik weet nog dat ik in mijn eerste jaar op de School voor de Journalistiek een standje kreeg, omdat ik een lichtvoetige opmerking in een artikeltje had geschreven. Echt waar! In serieuze journalistiek is geen plaats voor kwinkslagen. Humor staat immers haaks op ‘serieus en degelijk’. Serieuze journalisten maken geen grapjes. En serieuze zakenmensen al helemaal niet. Met humor moet je uitkijken in een professionele omgeving. Als je de top wilt bereiken, probeer dan vooral je lachen in te houden.

Ik was es een keer op bezoek bij een collega PR-man. Wim Teuben heette hij. Hij had als voorlichtingsofficier bij de Koninklijke Luchtmacht zijn naam afgekort tot Wm Teuben. Grote W, kleine m, Teuben. Omdat het destijds niet geoorloofd was om je voornaam te delen met Jan en Alikruuk. Zeker en vooral niet tijdens het uitoefenen van je functie. Stel je voor zeg! Ik moest er eigenlijk wel om lachen, om die rebelse truc van Wm.

Wm had mij bij hem thuis uitgenodigd omdat hij beschikte over een indrukwekkende verzameling luchtvaartcuriosa. Zo had hij daar een grote houden propeller in zijn tjokvolle huiskamer staan, afkomstig van De Spirit of Saint Louis. Een kledingmerk, dacht ik te weten. “Nee, meneer De Bruijne! Dat was natuurlijk de originele propeller van het vliegtuig waarmee luchtvaartpionier Charles Lintberg als allereerste met zijn vliegmachine de Atlantische Oceaan was overgestoken!” Wm schudde zijn hoofd om zoveel onnozelheid. En ik moest natuurlijk weer lachen. “Waarom lacht u nou toch steeds, meneer De Bruijne? Weet u wel hoe dom dat overkomt?”

Met lachen moet je uitkijken. Komt nogal dom over namelijk. En ik kan het weten, want ik lach nogal makkelijk. Zal wel komen doordat ik een beetje dom ben. Dan leg je de verbindingen in je hoofd verkeerd ofzo.

Nog erger is het bewust nastreven van een milde mentale kortsluiting bij anderen. Grapjes maken is alleen onder heel specifieke omstandigheden toegestaan. Als het bovendien maar niet te lang duurt. Hikkend van het lachen op de bestuurstafel slaan mag niet te vaak voorkomen. Directieleden dienen zich immers met serieuze zaken bezig te houden. De belangen zijn groot en de cognitieve vermogens moeten voor de volle 100% worden ingezet voor het maken van vlijmscherpe analyses en doorwrochte beslissingen. Lachen maakt de bollen los en dat kunnen we niet hebben op topniveau. Niet te veel in ieder geval. Lach gerust, maar doe het met mate, is het devies. Teveel lachen is schadelijk voor uw maatschappelijk aanzien. Het kan de geloofwaardigheid aantasten van uzelf en anderen om u heen. Meelachen is net zo schadelijk als het spontaan uitschateren.

“Als je zo nodig iedere dag wilt lachen, moet je maar in het circus gaan werken.”, heeft mijn vrouw een keer van haar toenmalige werkgever te horen gekregen. Een man met visie. Artiesten zijn de uitzondering op de regel. Die moeten altijd maar lachen en vrolijk zijn. Die betalen we er immers voor om te zorgen voor een stuk amusement. Om artiesten mag je ongegeneerd lachen, van welke rang of stand je ook bent. Theaters zijn een soort lachreservaten. Daar mag je als directeur, tegen forse betaling, lachen om niks. Graag zelfs! Lachen is blijkbaar een genot dat we in onze samenleving een aparte plek hebben gegeven. Met veel rood pluche en schaars geklede dames en heren. Net als andere activiteiten die in de genotsindustrie worden ontplooid.

Toch zou ik wel weer eens een corporate brochure willen schrijven waar mensen het van in hun broek doen. Ik zou wel weer eens een jaarverslag willen maken dat de lezers lachkrampen bezorgt. Wat lijkt het mij geweldig om een bedrijfsdiapresentatie te projecteren waar mensen het van uitgieren. Een volstrekt eerlijke tekst als: “We hebben de plank weer faliekant misgeslagen. Er blijkt geen verstandig mens te vinden te zijn die het in z’n hersens haalt om onze volstrekt nutteloze nieuwe producten te kopen. Gelukkig hadden we nog genoeg oude rommel op de plank liggen die we in de afgelopen jaren per ongeluk teveel hebben geproduceerd.” En zo voort.

Gaat ’m niet worden natuurlijk. In plaats daarvan blijft het: “Door succesvolle marketing hebben wij de levenscyclus van onze meest succesvolle productlijnen verder kunnen verlengen. Wij blijven investeren in onderzoek en ontwikkeling van nieuwe concepten waarmee wij in kunnen spelen op de toekomstige vragen van consumenten op basis van diverse scenario’s.” Er wordt te weinig gelachen.